Wednesday, June 25, 2008

"Ид шидэнд" итгэв

Хичээвэл бүгдийг хийж болно гэсэн утгатай Impossible is nothing гээд нэг СМ байдаг даа. Харин аливаа нэг зүйлийн үр дүн өөрөөс хамаараагүй тохиолдолд ямар нэг гайхахамшигт зүйл тохиолдоосой гээд хүлээхээс өөр аргагүй байдаг.

Заримдаа тэгвэл гайхамшиг бас байдаг гэдгийг өнгөрсөн амралтын өдрүүдээр Токио хавийн оюутнуудтай далайн эрэг яваxдаа харлаа. 2 дугаар курсын оюутнууд жил бүр нийлж зохиодог аялал л даа. Очих амралтын газар , автобус, хүний захиалга зэргийг нэлээд урьдчилж хийх шаардлагатай байдаг тул аяллын үеэр цаг агаар ямар байх талаар мэдэх аргагүй байдаг юм. Борооны улирал тул бороо бараг л орно , гэхдээ аз дайраасай гээд аяллыг өнгөрсөн амралтын өдрүүдээр дайруулан хийхээр товлочихсон байв. Тэгсэн өмнө нь "хэрэггүй үед" нар гарж гарчихаад , яг явах болсон чинь бороо орох магадлал 2 өдөр 90% тай гэдэг байгаа!!! Ер нь бол хувингаар цутгана л гэсэн үг л дээ. Цаг нь тулсан тул аяллыг хойшлуулах ямар ч боломжгүй байв.

Ингээд яалт ч гүй цугладгаараа цуглаад , явдгаараа явлаа.Бороо ч орно гэснээрээ орлоо.Бүр зад орсон гээч. Харин нэг гайхалтай зүйл тоxиолдсон нь юу вэ гэвэл бороо орохдоо автобусаар явж байх үе, орой харанхуй болоод байшиндаа орчихсон үеээр таараад яг далай руу явах, хоол хийж идэх гэх мэт "чухал" үед өмнө нь захиалаад зогсоочихсон юм шиг орсонгүй. 2 дахь өдрийн өглөө гийсэн нарыг хараад тийм тэнгэрээс шөнөжин бороо цутгасан гэхэд итгэмээргүй санагдсан шүү. Гайхамшиг тохиолддог юм билээ.

Харин ганц онцгүй нь далайн ус нэлээд хүйтэн, давалгаа ширүүн байсан. Усанд шидүүлж нороод солих хувцасгүй байснаас Монголд өвөл даарч үзээгүйгээрээ даарсан шүү. Тэгж даарсан тохиолдол лав санагдахгүй байгаа юм . Харин ханиад ч хүрээгүй, хатгаа ч аваагүй гарсан нь аз ч гэмээр ,эсвэл бас гайхамшиг ч юм уу хэхэ.

Аялалд оролцогчид хэр сэтгэл хангалуун буцсаныг хэлж мэдэхгүй ч буцахдаа автобусанд нам унтаж байсныг нь харахад ямар ч байсан нэлээд(магадгүй ойрд ядраагүйгээр, бас ойрд ядрахгүйгээр ) ядарсан гэдэг нь харагдаж байсан. Гэхдээ сэтгэл дундуур буцсан хүн гараагүй болов уу.

Ид шидийн талаар ярих гэж байгаад хадуураад явчихлаа. Эцэст нь нэг ажиглагдсан зүйл гэвэл зарим монголчуудад байдаг мурих гэдэг их муу зан энд ирээд ч засраагүй байх юм. Бусад нөхөддөө хүндрэл учруулахыг огт тоолгүйгээр,явна явна гэж автобус, байр хоолоо захиалуулчихаад яг явах өглөө нь хэлсэн амнаасаа буцан нэлээн хэдэн нөхөр мурьсан шүү.Бас нэг нөхөр хойноос өөрөө явж ирчихээд мөнгөө төлөхгүй гээд"... ийм юм болох гэж байгааг мэдээгүй , би гадаа хоночихьё, хоол ч идэхгүй ..."гээд тас гүрийчихдэг юм даа. Уул нь хоншоортэй эр хүн шиг л баки залуу харагдсан байдаггүй...Ийм тохиолдолд хэрэгжүүлэх бизнес этикийн хичээлийг менежментийн лекцээр лав сурахгүй юм билээ.



Tuesday, June 24, 2008

Салаа зам буюу 3 баатрын түүх

Нэг ийм түүх ярьж өгье гэж бодлоо:

Эрт урьдын цагт найз гурван баатар эр байж гэнэ. Гурвуулаа зэвсгийн эрдмээрээ улс орондоо манлайлах баатрууд байсан хэдий ч 3 дахь баатар яагаад ч юм эхний 2- ынхоо хэмжээнд хүрдэггүй байв. Эхний 2 баатар нь олон тулаанд ур чадвараараа гайхагдан гавьяа байгуулж алдрын оргилд хүрсний эцэст шинэ зүйл эрэлхийлэн харь нутагт оджээ. Эхний баатар карьераа шинээр эхэлж аж ахуй сонирхож, урлагт цагаазарцуулах болсон бөгөөд өмнөх шигээ биш ч тодорхой амжилт олж гэнэ. Харин 2 дахь баатар зэвсгийн эрдмээ дээшлүүлэхээр явсан ч, үзэсгэлэнт гүнжээ даган тосгонд очин, амар тайван аж төрөх болов. 3 дахь баатар ч мөн алсыг зорьсон бөгөөд xайсаар яваад хосгүй чадвартай багшид шавь оржээ. Тэрээр ур чадвар нь дээшилсээр зэвсгийн эрдмээрээ дэлхийд нэртэй баатар эр болж гэнэ. 3 баатар сонгосон замаараа яван их зүйлийг олжээ. Салаа зам хаана хүрч, хаана огтолцохыг хэн ч үл мэднэ. Гагцxүү маш их зүйл өөрчилснийг бүгд мэдэж байлаа...



Thursday, June 12, 2008

Seminar

Өчигдөр өглөөний бороог эс тооцвол,ойрд нар гийгээд, борооны улирал эхэлсэн шинж ер нь алга. Дандаа иймэрхүү байдаг бол борооны улиралд хамгийн дуртай болчихоор л байна. Нар мишээсэн энэ хэдэн өдрүүдэд земи сонголт эхэлчихээд 2-ынхны хүрээнд аль багшийн земи "гоё" вэ гэдэг асуудал ярианы гол сэдэв болов.

Земи буюу цөөн хүнтэй ангид (ойролцоогоор 10-15) явагддаг семинарын хичээл нь Японы их сургуулийн сургалтын системийн(нийгмийн ухаан) нэг гол онцлог гэж хэлж болно.Оюутнууд мэргэжлийнхээ онолыг гүнзгий судлахаас гадна багаар ажиллах чадвар, илтгэх чадвар, бичгийн чадвар зэргийг земи-гээс олж авдаг ба ямар земи-д юу хийсэн нь төгсөөд ажилд ороход ч, цааш сурахад ч үзсэн хичээлүүд дотроос нь хамгийн их нөлөөтэй байдаг. Элсэх үед нь л мэргэших салбар нь факультет, тэнхимээрээ тодорхой болчихсон байдаг ч мэргэжлээсээ өөр земи сонгох боломжтой байдаг тул семинар нь оюутнуудад илүү өргөн боломжийг олгодог.

Ерөнхийдөө 3 дугаар курстээ ороод үндсэн земи-нь эхэлдэг ч зарим сургуулийн бизнесийн факультетүүд basic seminar хэлбэртэй арай эрт эхлэх явдал байдаг. Оюутнууд эхний 1,2 курсдээ лекц хичээлүүдээр(100-400 хүнтэй) ерөнхий эрдэм, мэргэжлийн суурь мэдлэг олж авсны дараа сонирхсон чиглэлээрээ нэг багшийг удирдагчаа болгон сонгоод, семинарт нь суун, мэргэших салбартаа илүү төвлөрч судалгаа хийн, төгсөлтийн ажлаа тэр багшаараа удирдуулдаг. Хичээлийн хэлбэр нь мэргэжлийн онцлог, сонгосон багшаасаа хамаардаг ч group discussion, багийн судалгаа, team presentation хэлбэртэй явагдах нь олон. Мөн кампусаас гадуур study tour болон хааяа земи-гээрээ нийлж номикай (парти), өвөл зуны амралтаар богино хугацааны аялал хийх ба багш нь ч цуг оролцдог.

Хууль, санхүүгийн чиглэлийн нарийн мэргэжлээс бусад нийгмийн ухааны оюутнуудын хувьд ажилд ороход нь их сургуулийн мэргэжил нь бараг хамаардаггүй болохоор хэрэгтэй, эрэлттэй мэргэжил гэж бодохоосоо илүү алдартай ,хичээлээ сонирхолтой заадаг багшийг харж семинараа сонгоx хандлага ажиглагддаг. Земи сонголтын үеэр сургуулиас гаргасан танилцуулга guidance-аа барин тайлбар лекцүүд, земи-ний хичээлүүд дээр нь сууж үзэж байгаад л өөртөө таалагдсаныг сонгочихдог. Мөн дээд курсийхнээсээ сонгосон земи-нийх нь онцлог гэх мэт сонголт хийхэд нь тус болох хэрэгтэй мэдээллийг олж авна.

Гэхдээ хэдийгээр сонгоно гэж ярьж байгаа ч алдартай семинаруудад олон оюутнууд бүртгүүлдэг болохоор жаахан өрсөлдөөн ихтэй, хүссэн хүн бүр орох боломжгүй байдаг байдаг болохоор багш тухайн оютны GPA, ярилцлагын шалгалтын дүнг харж байгаад хэнийг элсүүлэхээ шийднэ.

Thursday, June 5, 2008

Judgement day

"Анхны хайр"-ынхаа талаар блогтоо бичихээ мартчихаж гээл үү. Маргааш хүсэн хүлээсэн Finals эхэллээ гэж. BBall-ийн түүхэн дэх хамгийн агуу 2 баг эртний уламжлалаа сэргээн тунаж үлдлээ. Enjoy !!!

www.justin.tv

www.mogulus.com

Tuesday, June 3, 2008

"Нээлт"

Энд тэнд элбэг байж л байдаг ч үнэт зүйл болгон нандигнадаг нь гайхалтай. Хичнээн дуртай хэдий ч өөртөө зориулаад авчихдаггүй нь хачирхмаар... Хэн нэгэн бүсгүйд, зүгээр л нэг өөдрөг өдрийн бэлэг болгож цэцэг өгвөл... магадгүй насан туршдаа марталгүй санаж явах дурсамжтай агшин нь болж ч болох. Эмэгтэйчүүд ээ гэж...

Хэдийгээр 80 насыг зооглон хорвоогийн сонин хачныг дуусгасан ч маргааш үхнэ гэвэл дахиж 1 өдөр өгөөч гэж бурхнаас гуйх биз. Хэн ч байсан хорвоог элээсэн өвгөний 1 өдрөөс 20 настай залуугийн 1 өдрөөр амьдрахыг илүүд тооцохгүй гэж үү? Гэтэл ийм үнэтэй өдрүүдийг бөөн бөөнөөр нь урсгасаар...Залуу насаа гэж...

Баялаг ховордох тусам үнэ цэнэ нь өсдөг гэсэн эдийн засгийн хуулийг "зөрчсөн" 2 жишээг бодоод олчвоо гэж...

Thursday, May 22, 2008

Typhoon, happiness, etc...




Өнгөрсөн 2дхын өглөө тайфунь ирээд сургуулийн хашаагаар дүүрэн хугарсан модны мөчир, хийссэн навч хөглөрүүлээд хаячихав. Хэр баргийн юманд сааталгүй цагтаа ирээд байдаг цахилгаан галт тэргүүд хүртэл зогсч нэлээд олон хүн эхний цаг дээрээ хоцрох шиг болсон. Харин даралласан 5 пар дээр нэмсэн тайфуны ачаар амралтын өдрийн темпнээсээ хялбархан салчихсан шүү. Номхон далайд үүсээд , хойш чиглэн арлыг өгсөхдөө ширүүн бороо, хүчтэй салхи авчирдаг энэхүү үзэгдэл энэ жил Кантод нэлээд эрт газардлаа гэж ярьцгааж байна лээ. Энэ долоо хоног харин овоо халах бололтой.

Дээр түүхийн нэг хичээл дээр яагаад ч юм аз жаргалын тухай яриа өрнөчихөв. Япончууд хангалуун амьдрал дунд эрүүлээр хамгийн урт удаан насалдаг хэрнээ аз жаргалын түвшин нь [санаснаас] доогуур байдаг гэсэн судалгааны талаар нэг оюутан ярьж байсныг санан,энэ талаар нетээр жаахан хайгаад бодож үзэв. Тэгсэн уул нь Английн нэг их сургуулийн профессор дэлхийн улс орнуудын аз жаргалын түвшинг судлаад, аливаа улс орны эрүүл мэнд, эдийн засаг,боловсролын түвшин өндөр тусам иргэд нь аз жаргалтай юу гэсэн асуултад тийм гэж хариулах хандлагатай байдгийг тогтоосон юм гэнэ. Уг судалгааг олоод үзтэл Япон 178 орноос аз жаргалын түвшнээрээ 90-д жагссан байдаг юм байна.
Дэлхийн анхны аз жаргалын газрын зураг

Ер нь улс орон байтугай хувь хүн бүрийн хувьд аз жаргалыг үнэлэх хэмжүүр адил байх албагүй тул нэг хэмжүүр тогтоож болохгүй байх л даа. Харин аз жаргал олон зүйлийн цогц учир олонхийн хувьд нийтлэг хүчин зүйлүүдийг олж тогтоож бол болох байх. Эрүүл саруул оюун ухаан , бие бялдар, эд зүйлсээр дутаахгүй байлгах тодорхой хэмжээний баялаг г.м зүйлсүүд аль орны хэн гуайн хувьд[ exception бий ч ер нь цөөн ] ч аз жаргалтай байхад нь нөлөөлөх хүчин зүйлс болох нь гарцаагүй.

Харин Амьдрал нь хангалуун болсон Япончуудын хувьд дээрх зүйлс байх л ёстой зүйлсийн нэг болж аз жаргалыг арай өөр зүйлсээс хүлээдэг болсон байж ч болох юм. Хамт олны зорилгыг өөрийн зорилгоос илүүд баримтлах ёсон дор жилийн турш амралт багатай ажлын маш завгүй урт өдрүүд, хөл хөдөлгөөн ихтэй орчин үейин стресс ихтэй амьдралын хэмнэлээс болж аз жаргалаа мэдрэх боломж нь багасдаг байж ч болох юм. Аз жаргалтай барилгачин Баяраад дан ганц тоосго өрөх биш, эхнэр хүүхэд, эцэг эх, ах дүү анд нөхөд, лааз пиво, бильярдын ширээ,Наадмын бөх, зуны амралт гээд нэлээн олон юм чухал болох нь ойлгомжтой. Магадгүй Тоёта жийп унах, эсвэл Шекспирийн Ромео Жульетийг үзчихвэл ертөнцийг харах өнцөг юмыг үзэх үзэл нь өөрчлөгдөх ч юм билүү...

За тэгээд ер нь аз жаргал гэж юу болох талаар хүн хүн янз бүрээр боддог байлгүй дээ. Уг үнэлэмж гадаад дотоод хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр өөрчлөгдөхийг ч бас үгүйсгэхгүй. Заавал үнэлж дүгнээд байдаг материалист ч гэж юу байхав, зүгээр л аз жаргалтай санагдаж ч бас яагаад болохгүй гэж? 非科学的考えとは...

Дээрх судалгаа 178 орны 80 000 хүнээс авсан анкет дээр үндэслэгдсэн бөгөөд судалгааны хэмжүүрүүд төгс бол биш ч судалгаа хийгдсэн 2006 он хүртэл байсан хэмжүүрүүд дотор хамгийн сайн нь гэгдэх. Нийтэч сэтгэлгээтэй Азийн зарим орнууд, хүн ам олонтой улсуудын хувьд үр дүн сөргөөр гарсан нь нэг анхаарууштай зүйл байж магад . За юутай ч дэлхийн 178 орныг аз жаргалын түвшингээр нь жагсаахад дараах үр дүн гарчээ.

Топ 3:
#1 Дани
#2 Швецари
#3 Австри
Зарим сонирхолтой үр дүнгүүд:
#10 Канад
#23 АНУ
#26 Австрали
#35 Герман
#41 Их Британи
#50 Итали
#59 Монгол
#62 Франц
#82 Хятад
#90 Япон
#125 Энэтхэг
#167 ОХУ
Сүүлийн 3:
#176 Конго
#177 Зимбабве
#178 Бурунди

Tuesday, May 13, 2008

5月病

"5 сарын өвчнөөр" өвчлөгсөд энэ жил надаас авхуулаад нэлээд олон байх шиг. Голден вийкийн цуврал амралтуудын ачаар ойрын хэд хоног эхний цагууд дээр ирц бараг л тал хүртлээ цөөрөн, азаар харин үдийн завсарлагаанаар сургуулийн кафетериудад үүсдэг урт дараалал багасчихаж. Уул нь шинээр элсэгчдэд л хүчтэй нөлөөлдөг гэгддэг энэ "өвчин" хөгшин залүүгүй хэн хүнд халдварлаж, хаврын амралт, сакураны улирлаас ангижраад шинэ семестерийн хичээлүүддээ бүртүүлэн овоо нэг оюутан төрхөндөө орох гэж ядаж байсан сэтгэл санааг назгайруулаад хаячихдаг бололтой. Ойрд нэг тогтож суугаад юм хийх сонирхол бүр төрсөнгүй ээ.

Ер нь борооны улирлын өмнөх 5 сарын нартай хэдэн өдрүүдэд ч гэлтгүй Японд иймэрхүү назгай байдал оюутны амьдралд нэлээд их юм шиг. "Амьдралд тохиох зуны амралт" гэж нэрлэгдэх оюутан цагт л "гараа дээшээ өргөөд дураараа цэнгэ" зарчим мода-нд орчихдог бололтой. Цаашид мэргэших семинар сонгоход тус болох зорилгоор зохиогддог дээд курсын оюутнууд өөрсд өөрсдийн семинарынхаа онцлогийг тайлбарладаг танилцуулганы үеээр хэр их уухаар явдаг, хөөрхөн охидууд хэр олонтой гээд юун яасан мэргэжлийн хичээлийн танилцуулга болдог байгаа. Гэхдээ номын санд байнга сууж байдаг хичээлийн маньякууд байдаг ч xичээл хүндтэй байгалийнхан , эсвэл нэг түвшин тогтоох шалгалтанд бэлдэх гээд гэгээртлээ сууж байгаа гарууд л ихэнх хувийг нь эзэлчихдэг юм шиг ээ. Нийгмийн оюутнуудын олонхынх нь хувьд бол цагийн ажил, клуб дугуйлан, шоу, лекцэн дээр зүүрмэглэсэн цагийг нэмэхэд хичээл хийсэн цагаас нь хавьгүй даваад явчих байх. Би ч гэсэн назгай байдлаасаа гарч мэргэжлийн хичээлүүдээ хүндрэхээс нь өмнө хоцрогдлоо нөхөхгүй бол шалгалтын өмнө уйлах хэрэг гарч магадгүй нь...