Here's to a BIG Season

a long semester

Токио руу нүүв, гэрийхэн ирэв. Сакура, борооны улирал, 35С + Японы зуны бүгчим халуун өдрүүд, тайфунь...Ханиад ч хүрэв, хоолой ч өвдөв. Алийг нь ч анзааралгүй ширээний ард суусаар нэг л мэдэхэд хэдэн сарыг ардаа орхичихож. Сургуулиа төгсөх ч дөхөөд, ирээдүйн карьер тулгамдсан асуудал болсноор үүнийг шийдэхэд л хамаг анхаарал, эрч хүчээ зарцуулсан нь энэ. Бусад бүх зүйлийг 2-т. no blog, no facebook, even no birthday party. Нэг зүйлийг маш их хүсээд, тэрнийхээ төлөө морь мал мэт зүтгээд, эцэст нь хүрч чадахгүй унах гашуун амтыг дахин мэдрэхийг хүссэнгүй...

Энэ хугацаанд бичлэгийг маань хүлээж байсан байх гэж найдаж байна.

...Дүнгээ сайжруулав scholarship-ээ сунгав, мэргэжлээ бүрмөсөн солин, өөр салбарын хичээлүүдийг А-аас нь эхлэв, уналт амжилтын emotional roller coaster-оор хэдэн долоо хоног давхисны эцэст it's done. Not well done, but it's done. Багш, найзууд, гэрийхэн гээд олон хүний дэмжлэг, номын санд өнгөрүүлсэн цагууд, шөнө дунд асаалттай гэрлийн нийлбэрт ямар ч байсан зорьсон grad school-ийнхээ нэгэнд элсэхээр боллоо.

Хамгийн завгүй өнгөрсөн нэг семестэр ингэж нэг дуусч, 5 хоногийн "зуны амралтаа" enjoy хийсний дараа шинэ семестэр эхлэв. Авахгүй айсаар байгаад сүүлийн нэг семестэрт "хадгалж" үлдсэн нэг хуулийн хичээлийг эс тооцвол энэ энэ улиралд санаа амар байж болох байх. Гэхдээ ч хийх зүйл их байнаа: Илч нь буусан намрын шаргал наранд ээн, өнгөө сольсон модны навчис дунд дуртай улирлаа enjoy хийх. Evening jogs, gym, bball бас дээр нь сэлж бас гулгаж сурах resolution. Хамгийн чухал нь зүрх тархи хоёрын голоор байгаа нэг зүйлийг шийдэх...guess all i need is time.

I'm back

A break

Бүгдийг өөрийнхөөрөө шийдэх нь биеэ дааж амьдрахын гоё хэсэг байх. Харин бүх зүйлийг ихэнх тохиолдолд өөрөө л хийхээс аргагүй тул гоё санагдахгүй үе ч бий.

Японд ирснээс хойш жил бүрийн хавар нүүдэг ажилтай. Хотоос хот дамжин, эсвэл хот дотроо. Dorm-оос dorm-руу, dorm-оос apartment, бас эсрэгээрээ. Шинэ газар, шинэ боломжийн эрэлхийлэлд, гэхдээ заримдаа зүгээр л байрны хугацаа дуусаад л тэр. Тэгээд л ачааны машинаар, автобусаар, метроны галт тэргээр, суудлын машинаар, дугуйгаар ч...

Ийнхүү шинэ зүйлийг эрэлхийлэх замд маань дайралдсан зүйлсийн нэг бол энэ блог. Эргэн тойрноо ажаад явж байхад толгойд эргэлддэг зөв буруу бодлууд дотроос уншихад ч бичихэд ч цаг гарздахгүй зүйлсийг бичихэд ч уншихад ч цаг үрэхгүй бичлэгүүдэд багтаах гэж оролдсон нь энэ. Хэр үр дүнтэй болсныг нь хэлж мэдэхгүй ч, блог оо хэсэг хугацаанд завсарлахаар шийдлээ. Ямартаа ч амьдрах хэв маягт маань их ч бага ч өөрчлөлт авчирсан Хувьсал болохоор хэсэг хугацаанд байхгүй болсноор бас нэгэн өөрчлөлтийг авчирна байх...

Энэ бүх хугацаанд бодол санааны маань Хувьсалтай цуг байсан бүгдэнд нь баярлалаа.

Our desire

Хүний хүсэл.
Аугаа их адал явдал, эрэлхийлэл бүтээлийг урам зоригоор тэтгэгч хүч.
Амар тайван байдал, сэтгэлийн шаналалын ч эх үүсвэр.
Хүн хүсэлдээ хөтлөгдөн элдэв зүйлийн мөрөөдөл, зорилгыг ургуулан бодож
тэрийгээ биелүүлэхийн тулд боломжгүй зүйлсийг хүртэл бүтээж орхино.
Хүрэхэд хэцүү амбиц, санаснаар болоогүй төлөвлөгөө харин хүнийг шаналгаж,
байхгүй зовлонг шиинээр үүсгэнэ.
Биелсэн хүсэл аз жаргал, биелээгүй нь харуусал гунигаар илэрч,
биелэх эсэхийг нь мэдэхгүй тохиолдолд элдэв бодол, тайван бус байдал хүнийг эзэмдэнэ.
Хүслээ хянаж сурахын тулд л хүн элдэв шашин сургааль, гүн ухааныг зохиосон ч юм билүү.
Хүний хүсэл.
Зүүдэлсэн, бодсон эсвэл мартсан аль нь ч байсан 1 минут 1 минутын л урттай. Дэлхий эргэдгээрээ эргэнэ, нар манддагаараа мандана.
Орчлон ертөнц өөрчлөгдөхгүй, хүн гэдэг хажууд нь өчүүхэн хэвээрээ.
Харин хүний хүсэлд хязгаар үгүй.
Тэр 1 минутад инээх уйлахыг чи л өөрөө мэднэ.

Some ideas & criticisms

1. The Great Global Warming Swindle

Өөр өнцгөөс харуулсан, гэхдээ НО-нуудтай.
шүүмжлэл нь

2. An Inconvenient Truth
Нэрд гарсан, нөлөө ихтэй, бас л НО-нуудтай

3. Zeitgeist
НО-нууд ихтэй ч хэр accurate-ийг нь бүү мэд.
Хэтэрхий out of the box thinking санаатай санагдана.
Ер нь, ёстой бүү мэд.

4.Meat the Truth
Гүйцэд үзээгүй. Санаа нь vegeterian болоочээ гэсэн юм шиг байна лээ.

The World is Flat

Глобалчлал гэхээр NYTimes-ийн нийтлэлч Фридманы The World is Flat санаанд орох байх.

Дэлхийн олон орноос "халуун цэг" дээрээс нь бодит байдлыг сурвалжилж, янз бүрийн салбарын том жижиг компаниудын CEO, менежерүүдтэй хийсэн яриа, тэдний комментүүдыг эвлүүлж ярих Фридманы гайхалтай хүүрнэх чадвар номыг үнэхээр сонирхолтой болгоно.
Тэгээд мэдээж хамгийн чухал нь маш sexy нэрний сонголт--The World is Flat.

The World is Flat уншихад нүд нээлгэсэн ном шиг санагдаж магадгүй ч бас НО-нуудтай. Ном зах зээл дээр өндөр үнэлэгдсэн хэрнээ, академик хүрээнд нэлээд шүүмжлэгддэг. Шалтгаан нь topic (globalization)-ий талаарх судлаачдын хийсэн ажлуудтай танилцалгүй бичигдсэнтэй нь холбоотой. Ялангуяа эдийн засагчдын шүүмжлэлд (жишээ нь) нэлээд өртсөн байдаг. (The World is Flat? гэдэг ном хүртэл гарсан )

Фридманаас хавьгүй дээр санаанууд гаргасан эдийн засагчдын бүтээлүүд хэвлэгдэхээрээ төдийлөн масс уншигчдад үнэлэгддэггүйд эдийн засагчид нэлээд бухимддаг байх л даа. ( ер нь яаж ч бодсон сонирхолтой бичих аргыг сэтгүүлч хүн ямар нэг Ph.D-ээс илүү мэдэх нь тодорхой )

Ном нэлээд Америк төвтэй бичигдсэн ба (Глобалчлалын тухай бүх л номнуудын адил) , BRIC-ээр төлөөлүүлээд (ихэвчлэн Хятад, Энэтхэг) хөгжиж буй орнуудад компьютер, интернет г.м технологийн хувьслаас хойш юу болоод байгааг голдуу supply chain талаас нь тоймлон харуулдаг. Фридман ингэхдээ Microsoft, Google, Аpple г.м tech giant-ууд, Dell шиг үйлдвэрлэгч, Amazon, IBM, UPS мэтийн service лидерүүдээс гадна, Энэтхэг дэх outsourcing копаниуд болон Cambodia-ийн нэг жижиг компани, эсвэл гэртээ сууж байгаа нэг танил нь тэр supply chain-ий бүтцэд хэрхэн багтаж, энэ бүхэн нийлээд дэлхийг дамжсан нэг том сүлжээ хэрхэн бий болж байгааг нэлээд ойлгомжтой тайлбарлана. Монголын IT-ийнхан ч энэ сүлжээнд орохоор зөвлөгөө хайж байгаа талаар номонд гардаг (1 л өгүүлбэр).

Фридман Unflat world буюу дээрх сүлжээнд орж амжаагүй орнууд болон, глобалчлалын нэг том саад болох улс төрийн асуудлуудыг ч орхиогүй ба ерөнхийдөө Африк, Арабын хэдэн орнуудаар төлөөлүүлээд бичсэн байдаг. Мөн энэ зууны нэг том асуудал болох дэлхийн дулаарлын (энэ талаар Hot, Flat and Crowded номондоо илүү дэлгэрэнгүй бичсэн) талаар ч марталгүй бичсэн ба, уул нь нэлээд цогц бүтээл хийхээр зорьсон санагдах байх.

Хэдийгээр номон дахь бүх мэдээ, тоо баримт үнэн ч, өнөөгийн байдлыг тайлбарлахдаа зарим нэг мэдэх ёстой зүйлсийг орхигдуулсан(жишээ нь боловсролын талаар) эсвэл зарим нэг дэвшүүлсэн санаанууд дотор нь эрдэмтдийн (эдийн засагчдын) нүдээр харахад "болоогүй" зүйлс нэлээд байгаатай холбоотой. Өөрөөр хэлвэл Фридманы зогсоосон давхруудад л "лифт зогсож", зогссон тэр давхруудаас л уншигчид "байшингийн доторхыг" хараад байна гэсэн үг. (Тэгээд Bill Gates гм хүмүүсийн яриа ороод ирэхээр Фридманд итгэж эхэлнэ.)

Иймд The World is Flat-ийг сонирхолтой experience болгож уншихад гэмгүй ч, глобалчлалын талаар юу уншихаа шийдээгүй бол өмнөх гаргасан жагсаалт дахь бусад номоос сонголт хийсэн нь дээр.


PS:
Фридманы 1999 онд хэвлүүлсэн The Lexus and Olive Tree тэр үедээ глобалчлалын талаар шинэлэг асууудлууд дэвшүүлсэн бүтээл байсан.
Тэр асуудлуудаа цааш дэлгэрүүлэх гэсэн оролдого нь The World is Flat гэдгээ
номныхоо сүүлд тэмдэглэсэн байдаг. Хэрэв унших бол 2007 онд хэвлэгдсэн хамгийн сүүлийн хувилбар The World is Flat 3.0 нь recommended.
(2004 онд original, 2005 онд updated and expanded хувилбар нь гарсан. )