Wednesday, October 10, 2007

Проблема эпохи?

В прошлом семестре я взял русский язык.В летние каникулы дали прочесть роман "Герой нашего времени" Лермонтова. Пройзведение было великолепным;удивляюсь ,что не читал в средней школе,когда нам задавали прочесть такую прелесть. Короче говоря,произведение мне очень понравилось.
Во-первых, композиция романа вызывает большой интерес.Он состоит из нескольких взаимно почти несвязанных частей,и в каждой части не только автор,но и другие герои показывают главного героя с разных сторон,что дает возможность хорошо узнать его.

Во-вторых,изображения в романе-просто диво. Автор так живо описывает природу,окрестность,происходящее деиствие, и самое главное-состояние души человека в разных положени. Читая текст, рождается такое впечатление ,будто сам бываешь на кавказских горах или на дуэли.

В-третьих,автор,выражая внутренний мир главного героя и его деиствие , ставит различые философские мысли. Как всякий художник,он не только талантливо рисует,но и показывает проблему своей эпохи. Но я не на таком уровне, чтоб судить правильность идеев великого писателья и потому,немножко просматривал литературную критику романа. Думаю,что это очень полезно,потому что дает возможность видеть различные взгляды.

Но оставляя разные философии романа и подбирая только действие ,мне казалось ,что главное действующее лицо романа -Печорин, хотя умел и удачлив, занимается только своими,так сказать, мелкими проблемами.Он совершенно равнодушен к делам своей страны и жизни народа,хотя в эту эпоху царская Россия встретила много трудностей.А жаль ,что это так.Намного лучше было бы ,если такой молодой,образованный,способный к всему человек, как Печорин применил свою силу на более достоиные дела.

Неужели есть такие люди и в наше время?

Saturday, October 6, 2007

Зүгээр л тэмдэглэл

Бямба гаригт хичээл хийхгүй байхаар шийдлээ. Яг хийхгүй ч биш л дээ , ширээний ард сууж хийдэг тийм хичээл л хийхгүй гэвэл илүү оновчтой болох байх.

Уянгалаг хөгжим, тансаг орчин, нэг насаараа цуг байхаар шийдсэн дурлалт хос тэдний хамгийн ойр дотны хүмүүс...ба дэлхийд шилдэг үйлчилгээ үзүүлэхээр хором бүрийд тооцоолсон зүйлсийг амжуулахаар шамдацгаах үйлчлэгч, зохицуулагчид хоорондоо нэг л ханаар турсгаарлагдана. Хананы нэг талд бүх зүйл төгс цогцолсон гэлтэй намуун тайван орчин ,нөгөө талд дор дороо нэг зүйл хийн гүйх нь холгүй хурдалцгаах форм өмссөн хүмүүсийн урсгал эсрэг гэлтэй зэрэгцэн оршино .

Бүтээж буй дүрийн маань хийх ёстой ажил товчхондоо ёслолын танхимыг бэлдэх, зочид ирэхээр үйлчлэх, явахаар нь цэвэрлээд дахин бэлдэх энэ ажилд оролцох явдал. Хийх зүйл их гэхдээ хялбар , гагц хүү хурд шаардана. Заалгаагүй хүн бол 4 сэрээ 4 хутга 2 халбага 1 таваг 1 хундага 1 стакан ширээн дээр өр гэвэл чадахгүй байх л даа. Эд зүйлтэй харьцах ч сурчих л асуудал , харин машины үнэтэй кимоно өмссөн зочинтой харьцах шал өөр асуудал юм билээ.

Хүн хүрэлцээгүйн улмаас шууд үйлчилгээнд гаргачихсан тул туршлага байхгүй миний хувьд хичээсэн ч гэсэн эхний удаад факт дүүрэн байв. Учраа сайн олохгүй байгаа шинжтэй нүдний шилтэй залуу л төгс ёслолын ганц төгс бус зүйл нь байсан гэлтэй. Өндөр сэтгэгдэлтэй зочид түүнийг анзаарах сөхөө бага байсан гэж л найдахаас. Мөнгөө өөрөө төлөөгүй үедээ та ч бас над шиг туршлага багатай ч үнэхээр хичээж байгаа үйлчлэгч тааралдвал өгөөмөр хандаж байгаарай...

Friday, October 5, 2007

不思議の国のニポン

このビデオはラーメンズというお笑いタレントが日本都道府県についてジョークしているものです。昨日日本語の授業で見たものです。非常に面白い先生があって、かれは漢字や文法などはやる気さえあれば自ら勉強できるものなのでせっかくクラスで勉強する必要がないと言いました。また留学生は日本人と同じぐらい話せるようになるのも無理だろうとも言いました。それで授業でなにがやるかというとこのようなものを見るようになりました。このビデオを見て分かったら一応上級日本語というレベルを超えたことになるらしい。もちろん最初は難しかったけれども辞書をひいたり、先生に説明してもらったりしたら大体分かっています。単語は足りない所があるけれども単語よりも背景知識が必要と思いました。なぜかというと単語を分かっていても背景知識がないところにはなぜ笑うかが分からないからです。皆さん日本都道府県について背景知識があるだろうとおもって見せたいと思いました。非常に面白いですよ。

字幕を添付したので参考に利用してください。

ramens

Wednesday, October 3, 2007

Өөр соёлд дасахуй

Paul S.Adler гэдэг эрдэмтний нэг судалгааг танилцуулъя.
Мэдэхэд илүүдэхгүй л зүйл бололтой.

Улс үндэстнүүд хоорондоо ялгаатай соёл,зан заншилтай болохоор 2 өөр соёлтой улсын хүмүүс цуг байх үед өдийг хүртэл хэвшиж заншсан бодол,үйл хөдлөл нь зөрчилдөж , culture shock(соёлын цочирдол )-д ордог байна.Ялангуяа эх соёлоосоо тасран ,гадаад оронд очсон хүнд энэ нь маш хүчтэй мэдрэгддэг. Уг цочирдол доорх 5 үе шаттай явагддаг бөгөөд эцсийн дүндээ хувь хүнд хөгжил авчирдаг сайн үр нөлөөтэй гэнэ.

1 шат: Contact буюуТанилцах
Гэрлэлтийн дараах бал сартай зүйрлэж болох гэнэ. Гадаад оронд очсон хүн юм үзэж нүд тайлсан шиг идэх уух,үзэх харах юмны ялгаа гэх мэт өнгөц ялгаа хардаг ч соёлын нарийн ялгааг олж хардаггүй. Харин ч эсрэгээр өөр соёлоос өөрийн соёлтой нийтлэг зүйлсийг олж хардаг гэнэ.

2 шат: Disintegration буюу Задрал
Энэ шатанд тухайн улсын хүмүүсийн үйл хөдлөл,сэтгэхүйн онцлогийн жинхэнэ ялгааг мэдэрч эхэлнэ. Өдийг хүртэл хэвшсэн заншил,хэвийн гэж бодож байсан зүйлс нь нутгийнхтай зөрчилдөөд ирэхээр өөртөө итгэх итгэл нь багасна. Тэр орны хүмүүсийг ойлгохоо болин балмагдалд орно.

3 шат : Reintegration буюу Эргэн нэгдэл
Энэ нэлээд чухал шат бөгөөд балмагдал нь уур болон хувирч уг орны бүх зүйлсийг хүлээж авч чадахааргүй мэт болдог байна. Энэ нь өмнөх шатнаасаа улам дордсон мэт боловч тухайн орны соёлын ялгааг мэдэрч,дахин өөрийн мэдрэмж дээрээ тулгуурлантохирсон үйл хөдлөл хийдэг болдог тул Adler урагшаа нэг алхсан дэвшилтэт шат гэж үзжээ. Шинэ соёлын ялгааг ухаарч шинэ бодит байдал руу орох уу эсвэл буцаад 1 шатны өнгөц хандлагаандаа буцаж очих уу гэдэг нь энэ үед шийдэгддэг гэнэ.

4 шат буюу Автономи
Энэ шатанд өмнөх шигээ үргэлж харьцуулалт хийдгээ болин харь соёл, өөрийн соёл 2 ын нийтлэг болон зөрөөтэй чанаруудын аль алиныг нь байгаагаар хүлээн авч чаддаг болно. Аль ч соёлд бие даан , бусдын үйл хөдлөлийг харалгүй амьдарч чадна гэсэн өөртөө итгэлтэй,сэтгэл хангалуун байдал үүсдэг байна.

5 шат Independence буюу Тусгаар тогнол
Сүүлийн энэ шатанд өөрийгөө аль соёлын нөлөөнд үйл хөдлөл хийж байгаагаа ялгах чадвартай болно. Тулгарсан нөхцөлд байдалд аль соёлд нь хамаарах үйлдэл хийхээ сонгох,бүр огт шинэ үйлдэл хийх ч чадвартай болдог гэнэ. Соёлын нийтлэг шинжийг ч зөрүүтэй шинжийг ч өөрийгөө зовоолгүй байх ёстой зүйл хэмээн хүлээн авах чадвартай болдог байна.

Adler аливаа шинэ соёлд орсон хүн тухайн соёлыг ойлгохыг хичээсний үр дүнд culture shock-д ордог бөгөөд үүнийг тойрох арга байхгүй хүн бүрт их бага хэмжээгээр тулгардаг зүйл гэж тогтоожээ. Нэгэнт дассан өөр соылоос буцаад өөрийн соёлдоо очиход эсрэгээрээ Reverse Culture Shock гэгч зүйлтэй тулгардаг ба дээрх процесс эхнээсээ дахин явагддаг гэнэ.

Энэ бүх замыг туулахад олон ч зүйл бодогдон, олон ч зүйл тохиолдох ба эцсийн дүндээ тухайн хүнийг нэлээд хөгжүүлэхэд түлхэц болдог байна.

Sunday, September 30, 2007

Төсөөлөл

Жил хагасын дараа эргэн харьж гэртээ өнгөрүүлсэн зуны амралт нэг л мэдэхэд дуусч маргаашнаас хичээл эхэллээ гэж. Амралт ч гэлтгүй ер нь хурдан юм аа. Эргээд харахад гэрээс гарснаас хойш хоног өдрүүд "харвасан сум шиг" гэдэг шиг л хурдан өнгөрчээ.Хэдийгээр энэ хооронд маш их зүйл болж өнгөрсөн ч, цаг хугацаа хэрхэн улиран одсоныг бага анзаарчээ. Энэ мэтээр бол нэг л өглөө сэрэхэд хөгширчихсөн байж мэдэхээр .Арай ч хэтрүүлэг,гэхдээ л...

Эцэг эхийн гараас гаран бие даан амьдарч" юу сайхан дур сайхан, өөрийн бодол өөртөө зөв" гэдэг уриан дор өөртөө л найдах амьдралд алдсан зүйл ч бий , олсон зүйл ч бий. Юуг ч үл хүлээх амьдралын урсгал дунд зүг чигээ алдчихалгүй,өөрөөсөө хамаарах зүйлсийг тооцож үзээд ирээдүйг урьдчилан бэлдсэн төлөвлөгөөнийхөө дагуу өөрийнхөөрөө бүтээж болох бол үүнийг ухаалаг алхам гэх байх. Хэрэв ингээд санасан зүйлдээ хүрвэл сэтгэл хангалуун болж, чадахгүй бол улам хурцлагдана биз. Гэхдээ бидний завиа зогсоохыг хүссэн тэр газар тэр үеийн бидэнд таалагдана гэж яаж мэдэх юм бэ?

Хээрийн салхинаас өөр зүйл зоон дээрээ суулгаагүй армаг хүлгийг барьж унан,тэртээд униартах уулсыг давсан ч усаар хязгаарлагдахүй уудам нутагт тоглож өссөн гэхгүй ч "тал нутгийн морь унасан хүү шүү" гэсэн төсөөлөл оюун ухаанд минь байдаг юм. Залуу насанд амьдралын хязгааргүй олон харгуй дундуур явах зам бүрийг алхам алхмаар тооцоолсон төлөвлөгөө барьж биш,хүссэн зүгтээ "мориныхоо цулбуурыг сул тавин хар эрчээрээ давхих" нь сонирхолтой ...Амьдралын урсгал дунд төлөвлөгөөнөөсөө төөрч явах нь сонирхолтой. Амьдралын урсгал өөрөөс чинь хамааралгүйгээр ямар сорилуудыг болон ямар сюрпризуудыг чам руу илгээж буй нь сонин. Үр дүнг нь цаг хугацаа л харуулах биз...

Monday, September 10, 2007

Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсэдийн дурсгалыг хүндэтгэх өдөрт

Хуучин нийгэм шинээр солигдож, хувьсгал гарсны дараа хардалт сэрдэлт, баривчилгаа цагдалгаа, тэр ч бүү хэл алан хядлага явагддаг нь бичигдээгүй хууль гэлтэй. Хүн төрөлхтөний түүхэн дэх хамгийн алдартай хувьсгалуудын нэг Францийн 1789 оны хувьсгалын дараа "Reign of Terror" гэгдэх аймшигт хядлагын үе эхэлж 10 сарын дотор 40000 орчим хүнийг хороосон байдаг. 1917 онд Орост гарсан 2 хувьсгал амжилтанд хүрч шинэ нийгмийг байгуулж чадсан ч харамсалтай нь Францийн түүх дахин давтагдсан . Нацистудын эсрэг эх орны дайн эхлэх үед л "эсэргүү" гээд устгачихсан цэргийн зүтгэлтүүдээ их үгүйлсэн гэдэг.

Манай улс ч энэ гашуун түүхийг тойрсонгүй, дайраад л ирж. Өнөөдрөөс яг 70 жилийн өмнө хэдэн мянган(36000 орчим) хүний амийг авч одсон, гол төлөв тэр үейин сэхээтнүүд рүү чиглэсэн Их хэлмэгдүүлэлт оргилдоо хүрч байжээ. "Эсэргүүний" гэх тодотгол зүүж явсан тэдний гэр бүл, үр хүүхдүүдэд, цаашилбал монгол улсын хөгжил дэвшилд энэ нь ямар их гай зовлон, хор хохирол авчирсан бол...Цөөхөн хүн амтай монгол оронд бараг л хүн бүрийн төрөл төрөгсдөөс энэ эмгэнэлт явдлын золиос болсон хүн бий гэж хэлж болохоор.

Өдгөө энэ нэгэн түүхийн хуудас болон үлдэж, жил бүрийн 9 сарын 10 өдрийг "Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсэдийн дурсгалыг хүндэтгэх өдөр" болгон зарлаж хэлмэгдэгсдийн музей, хөшөөнд цэцэг өргөж, тэдний үр ач нартай уулзаж, хүндэтгэл үзүүлдэг болжээ. Нэгэнт болсон зүйлийг өөрчлөх аргагүй ч ийм түүх байсан юм шүү гэж үейин үед санаж явахад л гол учир утга нь байгаа гэх . Харамсалтай нь сонгууль ойртчихоод ч тэр үү хүндэтгэлийн арга хэмжээ гэхээсээ илүү улс төрийн шоу болгочихсон мэт харагдах юм.

Өнөөгийн соёлт нийгэмд арай ч хэдэн мянгаар нь хомроголон устгах тийм явдал гарахгүй гэдэгт итгэнэ. Гэхдээ хэлбэр нь өөр л болохоос одоо ч гэсэн Монголд хэлмэгдүүлэлт байсаар байх шиг. Төрийн байгууллагуудад нам, үзэл бодлоор ялгаварлах үзэл нэвт шингээстэй . Аль нэг нам, сайд солигдох тоолонд л зөвхөн улс төрийн албан тушаалтан ч биш, ажлаа хийж яваа жирийн албан хаагчид ч "хэлмэгдэж" орхидог нь жирийн үзэгдэл.

Бодит байдал дээр ажлаа мэддэггүй бас хийдэггүй дарга нараас(тэд ихэнхдээ мэргэжлийн бус,хэн нэгэн албан тушаалтны томилгооны хүн байх) илүү байгууллагын арын албыг залгуулж явдаг хүмүүс бол мэргэжилтэн, жирийн албан хаагчид гэхэд нэг их хол зөрөхгүй л болов уу. Өөрийнхөө алдаа дутагдлаас болж бус,эрх баригч намд харъяалагддаггүй учраас , хэн нэгэн дарга сайдын хамсаатан биш учраас ажилд орж чадахгүй байх ,орсон ч хавчигдах,гадуурхагдах, явдлыг нэг ёсны орчин цагийн сэхээтнүүдийн эсрэг үйл ажиллагаа гэлтэй.

Нэгэнт болоод өнгөрсөн зүйлүүд, яахав болоод л өнгөрч.Харин намаар талцах энэ үзэл ,үзэл бодлоор ялгаварлан хүний эрхийг бүдүүлгээр зөрчиж буй эл үзэгдэл буюу орчин цагийн хэлмэгдүүлэлт дуусах цаг хурдан ирээсэй. Хэлмэгдүүлэлт аль нэг хэлбэрээр эрт ,эдүгээн алинд ч заавал оршин тогтнох ёстой гэж үү.